خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ گروه ميراث فرهنگي ـ ساماندهي و احياء مجموعه و بناي اميرچخماق يزد درحالي به حال خود رها شده است که هر روز بر تعداد تجمع مهاجرين ميدان اضافه مي‌شود و کودکان هنگام بازي توپ‌هايشان را به ديوار بناي اميرچخماق مي‌کوبند. از سوي ديگر تردد خودروها، ريختن زباله و طرح نيمه‌کاره ديوار کشي بنا باعث آشفته‌گي اين اثر ملي شده است.

 به گزارش CHN بناي اميرچخماق در وسط شهر يزد واقع شده و يکي از مهمترين بناهاي اين شهر تاريخي است. بر همين اساس گردشگران از سراسر دنيا هنگامي که وارد يزد مي‌شوند، به ديدن اين اثر ملي که شگفتي‌هاي زيادي در زمينه معماري دارد، مي‌روند. اين درحالي است که فضاي بناي اميرچخماق مناسب گردشگري نيست و طرح ساماندهي اين اثر هم به حال خود رها شده است.

 «محسن حاجي‌سعيد»، مدير انجمن مهرورزان جوان و دبيرشوراي تشکل‌هاي گردشگري استان يزد دراين‌باره به CHN گفت: «بناي اميرچخماق و محوطه پيرامون آن که به مجموعه اميرچخماق شهرت دارد به دست والي يزد در دوره تيموري که اميرچخماق نام داشته ساخته شده است. در آن زمان اين اثر بيرون شهر يزد و به صورت حسينيه ساخته شد. در حالي که سال‌ها اين اثر معرف يزد است، اما امروز مسئولان هنوز موفق به ساماندهي اين مجموعه نشده‌اند.»

 وي با اشاره به دو ديواري که در دو طرف بنا کشيده شده گفت: «چندسال قبل دو ديوار از طرفين بنا کشيدند تا فضاي ميدان را محصور کنند. اين ديوارها که به شکل تاريخي ساخته شده‌اند نيمه‌کاره رها شدند و در شرايط فعلي نه تنها معنايي ندارند که زيبايي خود اثر را هم مخدوش کردند.»

 به گفته وي قرار بود که مسيرهاي پشت اين بنا آزادسازي شده و به طرح ساماندهي مجموعه اميرچخماق اضافه شود، اما همچنان به حال خود رها شده است.

 بناي اميرچخماق در دوره‌هاي مختلف تغيير و تحولاتي داشته است. در ابتدا اين بنا حسينيه‌اي در ميان يک ميدان بود و به مرور زمان و در دوره‌ والي پس از اميرچخماق بازارچه‌اي به نام "حاج‌قنبر" (هم اسم والي يزد) هم به آن اضافه شد که در زير بنا واقع شده و به منظور فروش صنايع دستي و کمک به اقتصاد شهر يزد بوده است.

 حاجي سعيد دراين‌باره مي‌گويد: «امروز اين بازارچه که مانند يک زيرگذر از زير بنا است، تبديل به مرکز کسب و کار جيگرکي‌ها شده و گاهي بوي جيگر آنقدر در بازارچه مي‌پيچد که گردشگران به داخل آن نمي‌روند.»

 مسير دسترسي به بالاي بناي اميرچخماق از طريق پله‌کاني است که در ميان بنا تعبيه شده است. گردشگران با پرداخت هزينه‌اي از اين پله‌ها بالا مي‌روند و از بالاي بنا بافت تاريخي يزد را مي‌بينند. اما آنچه در اين بالا رفتن‌ها به چشم مي‌خورد، فضاي آشفته بام اميرچخماق است که به شکل آشفته‌اي ميان کولرها و سيم‌کشي‌ها قرار گرفته است.

 دبيرشوراي تشکل‌هاي گردشگري استان يزد درباره طرح ساماندهي مجموعه اميرچخماق گفت: «قرار بود که دور تا دور ميدان بسته شود و جلوي تردد خودروها و موتور سوارها و وسايل نقليه که باعث ارتعاش هم مي‌شوند گرفته شود. از سوي ديگر بايد براي اين بنا ورودي پرداخت شود تا مهاجرين وارد اين اثر تاريخي نشوند.»

 وي در توضيح اين موضوع گفت: «در حال حاضر مهاجرين غير يزدي در ميدان و مجموعه اميرچخماق تجمع مي‌کنند. کودکان نزديک اين بنا فوتبال بازي مي‌کنند و از ديوار حسينيه به عنوان دروازه استفاده مي‌شود؛ به اين ترتيب مدام توپ‌شان را به ديوارهاي بناي اميرچخماق مي‌کوبند. حضور مهاجرين باعث ريخته شدن زباله و حتي روشن کردن آتش در نزديکي ديوارها و نشيمنگاه‌هاي بنا مي‌شود که بخشي از ديوارها هم به همين دليل سياه شده است.»

 حاجي سعيد با تاکيد بر اين موضوع که تنها با پرداخت ورودي مي‌توان از ادامه اين آشفته‌گي جلوگيري کرد گفت: «اين مجموعه نياز به ساماندهي دارد و بايد دور تا دور آن از فضاي شهر فاصله بگيرد. آن زمان است که مي‌توان براي اميرچخماق ورودي در نظر گرفت و از ورود افراد غير گردشگر هم به داخل بنا جلوگيري شود.»

 در کنار بناي اميرچخماق نخل تاريخي يزد که براي مراسم عاشورا از جا برداشته مي‌شود قرار گرفته است. چندسال قبل و هنگام شام قريبان، مردم کنار اين نخل که از چوب ساخته شده شمع روشن کردند و به اين ترتيب بخشي از نخل سوخت.

 حاجي سعيد در پايان گفت: «در مجموعه اميرچخماق نظارتي وجود ندارد. بر همين اساس اتفاقات گوناگوني که به ضرر بنا است در اين ميدان رخ مي‌دهد. بايد براي آن نگهباناني در نظر گرفته شود که مدام از اين اثر ملي حفاظت کنند.»